2

Va Saubeni ù Trûûfer

d Wörtersammlig chùnnt ging grösser
I ha teicht, i wöli ööch aubeniinisch ùber myni Wörtersammlig ùf ùm Lùùfende haute.

1. Wörter, wa mù nüme aso vûù köört: ggùùtsche, vertreschaage, ùwattlig tue, i d Hüppla nää, Nùschter ù Taafeli.

2. Wörter, wan a speziela Klang hii: as Ggröitschi, a Mûûrggù, as Grûûbi, a lùùbi Hùùppala, chnuuschte ù Chnutsche (für di Jùnge: das het im Fau nüüt mit „Knutschen“ z tüe).

3. Wörter, wa  asoo tööne, wy daas, wa si bedütte. Dasch  myni liebschti Kategoryy:

Ggoule ù gganggle: Da gseen ii jùngi Hùne oder Chatzeni zäme tùmm tue.

A Saubi ùn as Trùùf: Saubeni sy Mane ù Trûûfer sy Froue.

Tschudere: Gschpûrschù de Tschuder gaa? Är feet zoberisch im Chopf obe aan, rûnelet vam Näcke ùber d Schùutere de Rûgg z dûray ù giit nay vûri bys ùbere Buuch. Aaa, schöön oder? Ömù bimena posytyyve Tschuder. Dä gittes bi mier zùm Byschpûü, wen ii d Musig va „Drei Nüsse für Aschenbrödel“ kööre. As gitt aber no de Erchlùpf–Tschuder. Wen as Chinn grad Glück ghääbe hett im Straassevercheer, denn tschuderet es mier oo.

I ha no a 4. Kategoryy usagfùne: Wörter, wa mù fasch nid cha i ds Hoochtütscha ùbersetze: fey, souft, naarisch, abach, o jùrelii.

We dù itze nid ali Wörter kensch, heschù zwoo Mûglichkiite. Entweder ggùggischù im Seislertüsche Wörterbuech naa oder, no besser, dù fragsch dyna Vetter oder d Grossmuetter oder schûsch epper, wa no redt wy früer. A Hûùba!

Kommentare zu diesem Artikel

der Löi vo Bümpliz

I bi froh, das es no e Christian Schmutz u a Walter Haas git, wo es Senslerdütsch-Wörterbuech gschribe hei. Hûûdi, i weis de nid, öb i dis Gschribne "vo Saubeni ù Tûûfer" hät fürstande. I de junge Jahre ha i der friburger Dialäkt schwär fürstande. Am erschte no dä vo de Schlündler, wiu i idäne 50 Jahr mi Freizit dert ha fürbracht. Mit em unterländler Dialäckt hets immer happeret. Vor auem ds Düdinge u ider Umgäbig. I ha meischtens d'Häppera mit de Häppöri verwächslet, aber jiz geits scho ganz ordentlich. Hûûdi, mach witer e so. Vilech chumeni e Mau zueder i d'Schprachstund.
Löi vo Bümpliz

Schneuwly Beat

No hütt stürmeni mengisch mit mir Frou, wo vo Brünisried kunnt. Sia seet "de Bese" un i, wo vo Düdinge kumme, säge "de Bääse". As git haut vo Dorf zu Dorf klini Unterschiede i de Betonig vo de Wörter. Wemu guet lost, chamu mengisch sogar sääge, vo wölum Dorf eper chunnt.